Açıklama
Kars Kuru Çeçil Peyniri Nedir?
Kars kuru çeçil peyniri sütün kaymağının yani yağının tamamen veya büyük ölçüde alınmasıyla üretilen ardından tuzlanarak kurutulma aşamasına geçilen geleneksel bir peynir türüdür. Yüksek nem barındıran taze çeçil peynirinin aksine raf ömrünü uzatmak ve kış aylarında güvenle tüketebilmek amacıyla özel olarak kurutulur. Yağı alındığı için oldukça sıkı sert ve dişe dokunan bir yapısı vardır. Anadolu’nun asırlık saklama ve kışa hazırlık kültürünün en güzel yansımalarından biri olan bu ürün az yağlı yapısıyla sofralara ferah ve doyurucu bir tat katar.
Kuru Çeçil Peyniri Nasıl Üretilir
Bu dayanıklı peynirin üretimi sütün makine veya geleneksel yöntemlerle yağından arındırılmasıyla başlar. Yağsız süt doğal peynir mayasıyla mayalanıp pıhtılaştıktan sonra sıcak suda haşlanır. Ustaların ellerinde büyük bir sabırla uzatılarak tel tel saç örgüsü formuna getirilen sıcak peynir hamuru taze çeçile göre çok daha bol miktarda kaya tuzuyla harmanlanır. Tuzlanan peynirler iplere dizilerek veya temiz örtüler üzerine serilerek havadar serin ve güneş almayan ortamlarda günlerce kurumaya bırakılır. Suyunu tamamen atan ve sertleşen peynir kış boyu bozulmadan kalacak o meşhur kuru formuna kavuşur.
Kuru Çeçil Peyniri Özellikleri Nelerdir
Fiziksel olarak taze versiyonuna göre çok daha mat sert ve kolayca kırılabilen tok bir dokuya sahiptir. Yağı alındığı ve tamamen kurutulduğu için rengi daha beyazdır krem veya sarı tonlar barındırmaz. Ağza atıldığında sakız gibi uzamaz çiğnedikçe tuzun ferahlığını ve sütün o saf yoğunluğunu hissettiren daha kıtır bir yapı sunar. En büyük özelliği ise yapısındaki düşük nem ve bol tuz sayesinde dışarıda bile bozulmadan çok uzun süre dayanabilmesidir.
Kuru Çeçil Peyniri Faydaları Nelerdir
Yağı tamamen alındığı ve kuruyarak konsantre bir hale geldiği için hacmine oranla muazzam bir protein ve kalsiyum deposudur. Düşük yağ ve yüksek protein içeriği sayesinde sporcular kas gelişimi hedefleyenler veya diyet yapanlar için öğünlerde güvenle tüketilebilecek en temiz besinlerden biridir. Zengin kalsiyum oranıyla kemik ve diş sağlığını desteklerken uzun süre tokluk hissi vererek gün içindeki gereksiz açlık krizlerini doğal yoldan engeller.
Nasıl Tüketilir ve Saklanır
Sert ve tuzlu yapısı nedeniyle doğrudan kahvaltıda tüketilmeden önce bir miktar ılık veya sıcak suda bekletilmesi tavsiye edilir. Suda bekleyen peynir hem fazla tuzunu atar hem de yumuşayarak harika bir kıvama gelir. Tereyağlı tavada kızartıldığında suyu çekilmiş dokusu sayesinde dışı çıtır çıtır içi ise nefis bir lezzet sunar. Salataların üzerine doğranarak veya sıcak çorbalara katılarak da keyifle tüketilebilir. Saklama koşulları son derece rahattır suyunu tamamen attığı için kapalı bir kapta veya bez torbada buzdolabının normal bölümünde hatta serin ve nemsiz bir kilerde aylarca bozulmadan ilk günkü formunu korur.
Sık Sorulan Sorular (S.S.S.)
Kuru çeçil ile taze çeçil arasındaki fark nedir?
Taze çeçil genellikle tam yağlı sütten yapılır yumuşaktır ve ısıda hemen erir. Kuru çeçil ise sütün yağı alınarak üretilir tuzlanıp günlerce kurutulur bu nedenle çok daha sert az yağlı ve uzun ömürlü bir yapıya sahiptir.
Tuzu çok fazla gelirse ne yapmalıyım?
Kurutma aşamasında bozulmasını önlemek için bolca tuzlanır. Tüketmeden yaklaşık on beş yirmi dakika önce yiyeceğiniz kadarını sıcak veya ılık içme suyunda bekletmeniz peynirin fazla tuzunu tamamen atmasını ve yumuşamasını sağlayacaktır.
Kuru çeçil peyniri tostta erir mi?
Yağı alınmış ve kurutulmuş bir peynir olduğu için taze tost kaşarı veya tam yağlı çeçil peyniri gibi sakız gibi uzayıp akışkan bir şekilde erimez. Isı gördüğünde hafifçe yumuşar ancak formunu büyük ölçüde korur bu yüzden kızartmaya daha uygundur.
Dışarıda beklerse bozulur mu?
Tamamen kurutulmuş ve tuzlanmış hakiki bir kuru çeçil peyniri sıcaklıkların çok yüksek olmadığı serin kuru ve güneş almayan ortamlarda buzdolabına girmeden bile uzun süre bozulmadan dayanabilir.
