Açıklama
Kars Katı Pekmez Nedir?
Kars katı pekmez genellikle kaliteli üzüm veya dut şırasından elde edilen sıvı pekmezin belirli fiziksel işlemlerden geçirilerek akışkanlığını kaybetmesi ve sürülebilir tok bir forma kavuşmasıyla ortaya çıkan geleneksel bir besindir. Anadolu’nun pek çok yöresinde üretimi yaygın olan bu ürün sıvı pekmeze kıyasla çok daha açık bir renge ve daha yumuşak bir tat profiline sahiptir.
Üretim sürecinde içine hapsolan hava sayesinde pekmezin o alışılmış yoğun ve genzi yakan keskin tadı kırılır yerini kremsi ve hafif bir lezzet alır. Katkısız yapısı ve tok tutan özelliğiyle güne zinde başlamak isteyenlerin kahvaltı öğünlerinde sıkça tercih ettiği doğal bir tatlıdır.
Katı Pekmez Nasıl Yapılır
Bu ürünün üretim süreci oldukça zahmetli ve sabır gerektiren bir ustalık işidir. İlk aşamada toplanan meyvelerin şırası çıkarılarak odun ateşinde klasik yöntemlerle sıvı pekmez haline gelene kadar kaynatılır. Elde edilen pekmez soğumaya bırakıldıktan sonra geniş bakır veya ahşap kaplara alınır. Katılaşma sürecini başlatmak ve rengini açmak için yöresel farklılıklara göre genellikle çöven otu suyu veya çok az miktarda doğal bağlayıcılar eklenir.
Karışım tahta kaşıklar veya özel aletler yardımıyla saatlerce ve durmaksızın çırpılır. Çırpıldıkça içine hava alan pekmez yavaş yavaş rengini açar koyulaşır ve en sonunda macun benzeri katı bir forma dönüşerek tüketime hazır hale gelir.
Katı Pekmez Özellikleri Nelerdir
Fiziksel yapısı itibarıyla tıpkı bir tereyağı veya sürülebilir çikolata kremsi gibi tok ancak esnek bir dokuya sahiptir. Rengi üretiminde kullanılan meyvenin cinsine ve çırpılma süresine bağlı olarak krem tonlarından açık karamel veya bal rengine kadar değişiklik gösterebilir.
Sıvı pekmezin aksine tabaklardan akıp dökülmez kaşıkla kolayca alınabilir bir formdadır. Kimyasal tatlandırıcılar içermediği için ağızda yapay bir tat bırakmaz çiğnedikçe meyvenin doğal şekerini ve çırpma işleminden gelen o ferah yumuşaklığı hissettirir.
Katı Pekmez Faydaları Nelerdir
Kan yapıcı özelliğiyle bilinen pekmez türleri arasında en kolay tüketilen formlardan biri olduğu için anemi yani kansızlık problemi yaşayanlar için harika bir doğal destektir. İçerisinde yoğun miktarda demir potasyum ve kalsiyum barındırır.
Vücuda çok hızlı bir şekilde enerji sağladığı için özellikle yoğun fiziksel tempo gerektiren işlerde çalışanlar sporcular veya büyüme çağındaki çocuklar için temiz bir kalori kaynağıdır. Kış aylarında düzenli tüketildiğinde vücut ısısını korumaya yardımcı olur ve soğuk algınlıklarına karşı doğal bir direnç sağlar.
Nasıl Tüketilir ve Saklanır
Sürülebilir yapısı sayesinde kahvaltı sofralarında kızarmış ekmek dilimlerinin üzerine sürülerek doğrudan tüketilebilir. Geleneksel olarak en yaygın tüketim şekli ise üzerine bolca dövülmüş ceviz veya fındık içi serpilerek yenmesidir. Ayrıca saf tereyağı ile aynı tabakta karıştırıldığında ortaya muazzam ve doyurucu bir kahvaltılık çıkar.
Saklama aşamasında ürünün sıcaktan ve doğrudan güneş ışığından korunması gerekir. Oda sıcaklığında serin ve kuru bir kiler ortamında cam kavanozlarda uzun süre bozulmadan dayanıklılığını korur. Buzdolabında saklanması ürünün taş gibi sertleşmesine neden olabileceğinden tavsiye edilmez.
Katı Pekmez SSS
Katı pekmez ile sıvı pekmez arasındaki fark nedir?
İkisi de aynı meyve şırasından yapılır ancak katı pekmez çöven otu suyu gibi doğal bağlayıcılar eklenip saatlerce çırpılarak elde edilir. Bu işlem ona açık bir renk kremsi bir doku ve daha hafif genzi yakmayan bir tat kazandırır.
Rengi neden sıvı pekmeze göre daha açık?
Uzun süren çırpma işlemi sırasında pekmezin içine bol miktarda hava hapsolur. Bu hava molekülleri ve kullanılan doğal çöven suyu pekmezin o koyu siyahımsı rengini kırarak krem veya açık sarı tonlarına dönüştürür.
İçerisinde ilave şeker var mı?
Geleneksel usullerle ve doğru üretilen bir katı pekmezde rafine şeker bulunmaz. Ürünün tüm tatlılığı tamamen yapımında kullanılan üzüm veya dut gibi meyvelerin kendi doğal meyve şekerinden gelir.
Buzdolabında saklanır mı?
Hayır katı pekmez yapısı gereği soğukla temas ettiğinde içindeki doğal şekerden dolayı kristalleşip donabilir ve taş gibi sertleşebilir. Her zaman oda sıcaklığında nemsiz ve serin bir ortamda saklanmalıdır. Eğer soğuktan sertleşirse oda sıcaklığında biraz bekletildiğinde tekrar yumuşak formuna geri döner.
