Açıklama
Erzincan Şavak Tulum Peyniri Nedir?
Erzincan şavak tulum peyniri adını bölgedeki yaylalarda göçebe olarak hayvancılık yapan ve yüzyıllardır bu ürünü üreten Şavak aşiretinden alan köklü bir yöresel süt ürünüdür. Yüksek rakımlı meralarda binlerce çeşit doğal otla beslenen Akkaraman ırkı koyunların sütünden tamamen çiğ süt kullanılarak ve geleneksel yöntemlerle elde edilir. Klasik peynirlerin aksine üretimden sonra hemen tüketilmez özel deri tulumlara veya gıdaya uygun modern ambalajlara basılarak serin ortamlarda en az üç dört ay boyunca fermente edilir. Bu uzun olgunlaşma süresi peynirin su oranını düşürürken aroma profilini inanılmaz derecede yoğunlaştırır ve ona karakteristik keskinliğini kazandırır.
Yöresel Tulum Peyniri Nasıl Üretilir
Üretim süreci ilkbahar aylarında yaylalardaki koyunların sağılmasıyla başlar. Günlük taze süt hiç vakit kaybetmeden doğal şirden mayası ile mayalanır. Oluşan peynir telemesi süzek adı verilen özel pamuklu torbalara alınarak baskı altında suyunun tamamen süzülmesi sağlanır. Suyu alınan peynir ustalar tarafından ufalanarak bölgenin meşhur doğal Kemah kaya tuzu ile harmanlanır. Tuzlanan peynirler daha sonra hava kalmayacak şekilde sıkıca ambalajlara basılır. Peynirin havayla temasının tamamen kesildiği bu zorlu aşamanın ardından ürünler düşük sıcaklıktaki serin mağaralara veya soğuk hava depolarına alınarak aylar süren sabırlı bir olgunlaşma sürecine bırakılır.
Şavak Tulum Peyniri Özellikleri Nelerdir
Fiziksel olarak yarı sert ve bıçakla kesildiğinde hafifçe ufalanan bir dokuya sahiptir. Rengi kullanılan koyun sütünün doğal yağ yapısına bağlı olarak parlak beyaz veya uçuk krem tonlarındadır. Ağza alındığında kolayca dağılır ancak damakta yağlı ve tok bir his bırakır. En ayırt edici özelliği ise içerdiği yüksek süt yağı ve uzun fermantasyon süreci sayesinde kazandığı keskin hafif mayhoş ve yoğun aromasıdır. İçerisinde hiçbir endüstriyel koruyucu veya kıvam artırıcı kimyasal bulunmaz dayanıklılığını tamamen doğal kaya tuzundan ve doğru iklimlendirme koşullarında olgunlaşmasından alır.
Hakiki Tulum Peyniri Faydaları Nelerdir
Olgunlaşma yani fermantasyon süreci peynirdeki faydalı laktik asit bakterilerini artırarak onu doğal bir probiyotik kaynağı haline getirir. Bu özelliği sayesinde bağırsak florasını desteklemeye ve sindirimi rahatlatmaya yardımcı olur. Ayrıca yapımında kullanılan koyun sütü kalsiyum protein ve B vitamini kompleksi açısından inek sütüne oranla çok daha zengindir. Kemik yapısını desteklerken içerdiği yüksek kaliteli enerji ile kış aylarında veya yoğun fiziksel aktivitelerde vücut direncini artırmak için tüketilmesi gereken oldukça besleyici bir alternatiftir.
Nasıl Tüketilir ve Saklanır
Keskin ve yoğun aroması nedeniyle kahvaltılarda sade olarak sıcak bir ekmek ve ceviz eşliğinde tüketimi son derece popülerdir. Bunun yanı sıra sıcak fırından çıkmış bir pidenin arasına girdiğinde veya tereyağlı ev yapımı eriştelerin üzerine ufalandığında yemeğin lezzetini tamamen değiştirir. Saklama koşullarında dikkat edilmesi gereken en kritik nokta peynirin hava almasını engellemektir. Paketi açıldıktan sonra hava ile teması kesilecek şekilde streç filme sıkıca sarılmalı veya kapaklı cam kaplarda buzdolabının kahvaltılık bölmesinde muhafaza edilmelidir. Hava ile temas eden kısımları nemini kaybederek kısa sürede kuruyup sertleşebilir.
Sık Sorulan Sorular (S.S.S.)
Gerçek şavak tulumu olduğu nasıl anlaşılır?
Hakiki bir ürünün rengi parlak beyazdır ve tok bir yapıya sahip olup çatalla alındığında hafifçe ufalanır. Tadıldığında ağızda yapay bir acılık bırakmaz aksine yoğun bir koyun sütü aroması ve ferah bir kaya tuzu tadı hissedilir.
İçerisinde inek sütü katılıyor mu?
Orijinal şavak tulumu sadece yüksek yaylalarda otlayan koyunların sütüyle veya mevsime göre çok az miktarda keçi sütü karışımıyla yapılır. İnek sütü eklendiğinde peynir o karakteristik keskinliğini ve ufalanan dokusunu kaybeder.
Tulum peyniri neden küflenir?
İçerisinde koruyucu katkı maddesi bulunmayan doğal fermente bir ürün olduğu için hava ile uzun süre temas eden dış yüzeylerinde yeşilimsi doğal küflenmeler oluşabilir. Bu tamamen doğal bir tepkimedir yüzeydeki küflü kısım ince bir tabaka halinde kesilerek atıldığında altındaki temiz peynir güvenle tüketilebilir.
Derin dondurucuda saklanır mı?
Nem oranı düşük ve yağ oranı yüksek bir peynir olduğu için derin dondurucuda saklanmaya taze peynirlere kıyasla daha elverişlidir. Ancak uzun süreli dondurma işlemi aromasında ufak kayıplara yol açabileceğinden porsiyonlara bölünüp hava almayacak şekilde iyice sarılarak dondurulması tavsiye edilir.
